Έθιμα του γάμου-Κουλούρα γάμου

Προσοχή! Ακολουθεί ποστ διπλοσέντονο. Μπορεί να είναι πολύυυυ μεγάλο, αλλά έχει πολύ ωραίες πληροφορίς που αξίζει να τις διαβάσετε και μου τις έστειλε η φίλη μου η Ντίνα.

Τη Ντίνα τη γνώρισα μέσω του facebook. Έμεινε ένα χρόνο στο νησί, αλλά δεν ήταν τυχερό να γνωριστούμε εδώ. Πολλές φορές έχουμε ευχηθεί να είχαμε γνωριστεί όσο ήταν εδώ. Έχουμε κοινές αγάπες και θα είχαμε περάσει πολλές ωραίες ώρες μαζί. Τι τα θες... Τελικά, πολλοί άνθρωποι με τους οποίους ανακαλύπτεις ότι ταιριάζεις, είναι μακριά...

Η Ντίνα λοιπόν, στο fb, είχε βάλει μια φωτό από κουλούρα γάμου. Αυτό δεν ηταν κουλούρα! Έργο τέχνης ήταν! Έτσι, ειπαμε να κανουμε ένα αφιέρωμα για τα έθιμα γάμου της περιοχής από όπου κατάγεται ο μπαμπάς της: Το Άνω Δώριο (Σουλιμά) Μεσσηνίας. Η Ντίνα μου περιγράφει, πώς "κεντούσε" τις κουλούρες όταν ήταν παιδί, αφού το έβλεπε σαν παιχνίδι με πλαστελίνη!

Η συνταγή για το ψωμί -μου λέει- είναι ίδια με τη συνταγή του ψωμιού απλά πιο σφιχτή....και στο τέλος την αλείφουν με αυγό. Το ζυμαράκι για τα στολίδια έχει περισσότερο αλεύρι για να πλάθεται καλύτερα και να στέκονται τα σχέδια. Τα σχέδια, συμβολίζουν κάτι το καθένα. Αν θέλουν να διατηρηθεί η κουλούρα, στο ζυμάρι βάζουν περισσότερο αλάτι και γυαλιστικό (για τα έντομα). Όταν είναι έτσι την τρώνε έτσι φυσικά, αλλά τη διατηρούν χρόνια.

Στο χωριό μας ο γάμος εθεωρείτο και θεωρείται και σήμερα κορυφαίο και ευτυχές γεγονός όχι μόνο για τους νεόνυμφους και τις οικογένειές τους, αλλά για ολόκληρο το χωριό και τα περίχωρα ακόμη.
Παλαιότερα η γνωριμία των νεόνυμφων γινότανε με προξενιό. Το δικαίωμα εκλογής των συζύγων των παιδιών είχαν οι γονείς. Μέγιστη υποχρέωση του πατέρα ήταν να βρει για την κόρη καλό και άξιο γαμπρό. Εκείνα τα χρόνια για προξενιά πήγαινε ο πατέρας του γαμπρού ή της νύφης ή κάποιος στενός συγγενείς τους, τον οποίο εξουσιοδοτούσαν γι αυτό το σκοπό. Οι προξενητές ήταν άτομα με κοινωνική αναγνώριση κι εκτίμηση και κατάλληλα για το χειρισμό του θέματος. Είχαν ευχέρεια λόγου και μεγάλη πειστικότητα.
Οι νέοι και οι νέες του χωριού μας προτιμούσαν ο σύντροφός τους να είναι συγχωριανός μας ή να κατάγεται έστω από το χωριό μας, επιβεβαιώνοντας έτσι τη λαϊκή ρήση που λέει: «Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο». Επίσης ήθελαν ο σύντροφός τους να κατάγεται από καλό και μεγάλο σόι, γι αυτό κι έλεγαν: «Πάρε σύντροφο από σόι και σκυλί από μαντρί». Η νύφη, έπρεπε να ‘ναι σεμνή, τίμια, ευγενική, εργατική, καλή νοικοκυρά (να ξέρει ρόκα κι αργαλειό, να ξέρει να υφαίνει) και γενικά να έχει πολλές αρετές.
Του γάμου προηγούντο οι αρραβώνες, που ήταν η περίοδος καλύτερης γνωριμίας των υποψηφίων συζύγων. Οι αρραβώνες γίνονταν πάντα Σαββατόβραδο στο σπίτι της νύφης με παρουσία συγγενών από τις δύο πλευρές. Τις βέρες τις αγόραζε ο γαμπρός και τις «περνούσε» συνήθως ο πατέρας του, αφού τις σταύρωνε πρώτα σε εικόνισμα. Στη συνέχεια ακολουθούσε φαγοπότι με τραγούδια και χορούς μέχρι το πρωί.

Την ημερομηνία του γάμου όριζαν οι γονείς των μελλονύμφων, ανάλογα με τις υποχρεώσεις τους και τις οικονομικές τους δυνατότητες. Κουμπάρος στο γάμο ήταν πάντοτε ο νονός του γαμπρού, ο οποίος συμμετείχε ενεργά σε όλα τα θέματα προετοιμασίας του γάμου. Αλλαγή κουμπάρου γινόταν μόνο με τη συγκατάθεση του νονού και την ευχή του. Τις προσκλήσεις του γάμου (προσκλητήρια) τις έκαναν έγκαιρα και προφορικά.
Το βράδυ της Τετάρτης, προ του γάμου, στα σπίτια των νεόνυμφων πήγαιναν κοπέλες για να «πιάσουν» το προζύμι για τα ψωμιά του γάμου. Το αλεύρι το κοσκίνιζε στην αρχή ένα αγόρι πρωτότοκο και μετά συνέχιζαν οι κοπέλες. Αυτό γινόταν για να γεννηθεί το πρώτο παιδί αγόρι.

Την Πέμπτη, κοπέλες, από το σόι και το περιβάλλον της νύφης, πήγαιναν στο δάσος κι έφερναν φτέρη και άνθη με τα οποία γέμιζαν τα μαξιλάρια και στόλιζαν το «γιούκο» της.
Την Παρασκευή το πρωί γινότανε το άπλωμα και η καταγραφή των προικιών της νύφης. Τα άπλωναν στα μπαλκόνια, στα παράθυρα, πάνω στα κρεβάτια και γενικά σε σημεία που θα ήταν ορατά από όλο τον κόσμο. Όλα ήταν καινούργια και καθαρά και μοσχοβολούσαν. Το απόγευμα της ημέρας αυτής οι γυναίκες του χωριού πήγαιναν στο σπίτι της νύφης και τα έβλεπαν. Έριχναν ρύζι κι εύχονταν να είναι καλορίζικα. Στη συνέχεια τα δίπλωναν και τα τοποθετούσαν πάνω στα μπαούλα.
Το Σάββατο συγγενείς του γαμπρού πήγαιναν με άλογα στο σπίτι της νύφης να πάρουν τα προικιά. Η νύφη, οι γονείς της και οι συγγενείς της τους καλωσόριζαν με χαρές και τραγούδια. Στη συνέχεια ακολουθούσε φαγοπότι και γλέντι και κατόπιν φόρτωναν τα προικιά στα άλογα. Η μάνα της νύφης έδενε στα καπίστρια των αλόγων άσπρα μαντήλια (μεσίνες) και οι συγγενείς ράντιζαν τα προικιά με κλαδί ελιάς κι εύχονταν καλορίζικα.
Το Σάββατο το βράδυ, τόσο στο σπίτι του γαμπρού όσο και στο σπίτι της νύφης, το γλέντι έφτανε στο αποκορύφωμά του.

Την Κυριακή, στα σπίτια των νεόνυμφων, το φαγοπότι, ο χορός και τα τραγούδια συνεχίζονταν μέχρι την ώρα του γάμου. Αν η νύφη ήταν από άλλο χωριό πήγαιναν με τα άλογα να την πάρουν. Άλογα καλοδιαλεγμένα, με τα πολύχρωμα κιλίμια και ολομέταξες μεσίνες στα καπίστρια να ανεμίζουν, ήταν μια φανταστική οπτική απόλαυση. Ανάμεσα στους νέους που καβαλούσαν τα άλογα ήταν και ο γαμπρός με το καλύτερο άλογο, ζούσε τη μεγάλη τιμή που του γινόταν από όλο αυτόν τον ενθουσιασμένο κόσμο.
Τα νιόπαντρα ζευγάρια επί ένα χρόνο μετά το γάμο τους δεν πήγαιναν σε κηδείες και μνημόσυνα, ούτε έτρωγαν κόλλυβα. Αν κατά τον εκκλησιασμό τους τύχαινε να γίνει κάποιο μνημόσυνο, μόλις άρχιζε, έβγαιναν από την εκκλησία.

Τη Δευτέρα το μεσημέρι, μετά το φαγητό, η νύφη προσέφερε τα δώρα της στα πεθερικά και στα κουνιάδια της και σε όλους τους καλεσμένους κρεμούσε στο πέτο από ένα λευκό μεταξωτό μαντήλι (μεσίνα). Τη Δευτέρα το απόγευμα, οι νεόνυμφοι συνοδευόμενοι από τους συγγενείς του γαμπρού πήγαιναν στη βρύση του χωριού, στη γούρνα της οποίας οι καλεσμένοι έριχναν διάφορα νομίσματα για τη νύφη κι εκείνη τους κερνούσε με μία κανάτα νερό. Εκεί γινόταν και το σχετικό κατάβρεγμα ή «μπουγέλωμα», όπως το λένε σήμερα.
Την επόμενη Κυριακή του γάμου και την μεθεπόμενη γινόντουσαν τα «πιστρόφια». Πήγαιναν δηλαδή τη νύφη στο σπίτι του πατέρα της, όπου γινόταν και ένα σχετικό γλέντι.
Στα γλέντια των αρραβώνων και του γάμου κυρίαρχο ρόλο είχαν τα «κουπάρια» και τα τραγούδια που τραγουδούσαν οι καλεσμένοι. Στα τραγούδια του γάμου συγκαταλέγονται όλα τα τραγούδια που λέγονταν από τους αρραβώνες μέχρι την επιστροφή της νύφης στο σπίτι της (πιστρόφια). Θα αναφέρω δύο τραγούδια μόνο, από τα τόσα πολλά για το γάμο. Το πρώτο το έλεγαν πηγαίνοντας στο σπίτι της νύφης, ο γαμπρός με τους συγγενείς του, για τους αρραβώνες:
«Φέξε μου φε- κι αμάν αμάν, - φέξε μου, φεγγαράκι μου. Φέξε μου φεγγαράκι μου, να πάω στην αγάπη μου. Φέξε ψηλά, κι αμάν αμάν, φέξε ψηλά και χαμηλά, γιατί είναι λάσπες και νερά. Φέξε και χα, κι αμάν αμάν, φέξε και χαμηλότερα, να πάω γρηγορότερα. Εγώ φωτά, κι αμάν αμάν, εγώ φωτάω ως το πρωί, ποιος έχει αγάπη ας πάει να ιδεί».
Το δεύτερο το έλεγαν για την νύφη οι γονείς της βγαίνοντας από την εκκλησία και το χόρευε η νύφη στο προαύλιο όπου στηνόταν μεγάλος χορός και ήταν η πρώτη που άνοιγε το χορό:
«Νύφη, στο χιόνι πάτησες και πήρες την ασπράδα. Πήρες κι από το τριαντάφυλλο την ροδοκοκκινάδα. Νύφη, πόσο το αγόρασες αυτό το παλικάρι, που λάμπει σαν αυγερινός, να τ ‘ αγοράσουν κι άλλοι; Χίλια φλουριά τ’ αγόρασα και πεντακόσια γρόσια και τη χρυσή του την καρδιά και την καλή του γλώσσα κι άλλα να του ζητήσουνε, θα ‘δινα κι άλλα τόσα κι άλλα να μου γυρεύανε θα ‘δινα κι άλλα ακόμη, για τη λεβέντικη ομορφιά και την καλή του γνώμη».

Πηγή: Από το βιβλίο του Λεωνίδα Γ. Θεοχάρη «ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ».
Ολόκληρο το άρθρο και φωτογραφίες εδώ.


Μεταφέρω επίσης ένα άρθρο της Ελένης Γούλα που μου έστειλε:

ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΦΑΓΗΤΩΝ ΚΑΙ ΓΛΥΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΣΙΛΙΤΣΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΕΛΕΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΟΥΛΑ

Τη ∆ευτέρα, που τελείωνε ο γάµος, γαµήλιο τραπέζι στρώνανε µόνο το µεσηµέρι και φτιάχνανε σούπα.
Το ψωµί επίσης στους γάµους ήταν ιδιαίτερο γιατί το βάζανε στα ταψιά και το στολίζανε, φτιάχνανε δηλαδή τις κεντητές πίτες.

Κεντούσανε µία πίτα για τον κουµπάρο και δυο τρεις άλλες για το τραπέζι. Ακόµη ετοιµάζανε κατά το έθιµο την κουλούρα, ένα στρογγυλό ψωµί µε τρύπα στη µέση, που το τραβούσανε οι νεόνυµφοι την ώρα που µπαίνανε µέσα στο σπίτι του γαµπρού µε τους αγκώνες τους µέχρι να το κόψουνε στα δυο. Συνήθως βέβαια οι γυναίκες είχαν κάνει προηγουµένως µια χαρακιά για να διευκολύνουν το συµβολικό αυτό αγώνισµα του ζευγαριού. Τα υπόλοιπα ψωµιά που συνοδεύανε το φαγητό στο τραπέζι του γάµου ήταν απλά. Για γλυκά στους γάµους προσφέρανε δίπλες.


Η Ντίνα έψαξε επίσης και βρήκε του συμβολισμούς των στολιδιών που έχουν πάνω οι κουλούρες, όπως επίσης τα έθιμα κατά την ώρα του "κεντήματος" της κουλούρας:

Πίτες ή κουλούρες νυφιάτικες
Από το βράδυ της πέμπτης, μια κοπέλα που έχει και τους δυο γονείς παρασκευάζει το προζύμι. Την Παρασκευή το πρωί, η μάνα της νύφης (τώρα πια τις περισσότερες φορές οι γιαγιές) καλεί γυναίκες (φίλες, γειτόνισσες και συγγενείς) για να κεντήσουν την πίτα. Κάθε γυναίκα φέρνει μαζί της τα σύνεργα της που είναι ψαλίδι (με μύτη για να κόβει μυτούλες και να κάνει τα γαρυφαλλάκια-ένα κομμάτι ζυμαράκι που το κόβουν πετάλια με το ψαλίδι), χτένα για αν κάνει τις γραμμούλες σε διάφορα σχέδια, λαβίδα η καλαμάκι για σουβλάκια για να τα τοποθετούν και να τα βάζουν λίγο μέσα στο ζυμάρι (έτσι ώστε να μην φύγουν όταν φουσκώσει το ψωμί) και μαχαίρι για να κόβουν το ζυμάρι σε διαφορά σχέδια. Παλιά τα σύνεργα ήταν από την φύση, δηλαδή, μικρά κλαδάκια και φτερά από χήνες αντί για πινέλο για να αλείψουν τ΄ αυγό.

Μία είναι η αρχηγός, η οποία ονομάζεται κεντήστρα, και αυτή δίνει κυρίως τις οδηγίες που να μπει το κάθε στολίδι και τι στολίδια να γίνουν. Πολλές φορές είναι και η μόνη που επιτρέπεται να τα τοποθετήσει. Συνήθως η κεντήστρα είναι και η μεγαλύτερη (σεβασμός και πείρα λοιπόν).

Η κεντήστρα, αρχίζει πρώτα να στολίζει γύρω-γύρω την πίτα μ’ ένα κομμάτι ζυμάρι, μακρύ και λεπτό σαν μακαρόνι, που το πλάθει εκείνη, στο φτυάρι του φούρνου. Μετά, βάζει και διάφορα σχέδια, τα γαρυφαλλάκια γύρω στο μακαρόνι. Στη μέση της πίτας βάζει ένα ωραίο λουλούδι και μετά τη χωρίζει σε 4 μέρη με κορδόνι από ζυμάρι και μέσα στα χωρίσματα βάζει το σταφύλι που συμβολίζει την πολυτεκνία.

Ακόμα, βάζει δυο πουλιά σχεδιασμένα πάνω στο ζυμάρι, που κρατούν τις βέρες και συμβολίζουν το ζευγάρι των μελλονύμφων, και διάφορα λουλούδια και αχιβάδες για την ευτυχία, το κριθαράκι, και σαλιγκάρια για την ηρεμία του ζευγαριού.

Αφού τελειώσει το στόλισμα, οι γυναίκες που είναι εκεί, την ασημώνουν με χρήματα για να είναι γεροί και ευτυχισμένοι οι μελλόνυμφοι. Σε όλη την διάρκεια του στολισμού της πίτας, οι γυναίκες, τραγουδούν διάφορα τραγούδια του γάμου.
Η μάνα του γαμπρού ή της νύφης, παίρνει την πίτα και τη σκεπάζει με καθαρά ρούχα για να «γίνει». Αφού φουσκώσει, με μεγάλη προσοχή, με ένα λευκό πινέλο η φτερά από κότα, την αλείφει με αυγό για να γυαλίσει κι έπειτα τη βάζει στο φούρνο για να ψηθεί.
Στο τέλος, κερνάει τις γυναίκες με διάφορα ποτά και γλυκά και κάθε γυναίκα δίνει και τη δική της ευχή.

Και μια και λέμε για κουλούρες γάμου, δείτε την κουλούρα γάμου που φτιάχνουν οι νοικοκυρές στο Ζαρό Κρήτης. Αυτή την κουλούρα-καλλιτέχνημα, την έφτιαξε η Βιβή Καλαϊτζάκη και σας τη δείχνω. Για τη συνταγή, πάμε εδώ.

Ντίνα, σ' ευχαριστώ για όλα! Το ποστ είναι αφιερωμένο σε σένα και στους δικούσ ου που μας μετέφεραν τόσο όμορφες πληροοφορίες!

Κέικ με κολοκύθα και φουντούκια

Κάθε χρόνο, εκεί κατά τα μέσα-τέλη Αυγούστου, όποιος κάνει τη διαδρομή Κυλλήνη-Πάτρα (ή έστω Πύργος-Πάτρα), βλέπει κατά μήκος της εθνικής οδού τα υπαίθρια μαγαζάκια που πουλάνε κολοκύθες. Δίπλα στα καρπούζια και τα πεπόνια του Αυγούστου, παίρνουν θέση λογιών-λογιών κολοκύθες. Στρογγυλές, μακρόστενες, νεροκολοκύθες, για φαγητό ή για διακόσμηση, όλες παρατάσσονται για ένα δίμηνο τουλάχιστον. Ακόμα και τώρα που είναι αρχές Νοέμβρη, υπάρχουν στη γνωστή θέση και φυσικά και στα μανάβικα.

Αν μιλάς σε αμερικάνο, η λέξη κολοκύθα (pumpkin) θα τον οδηγήσει συνειρμικά στις γνωστές στρογγυλές κολοκύθες του Halloween. Αν μιλάς για τις μακρόστενες, τότε μιλάς για butternut squash. Τη 2η λέξη την έμαθα στην προσπάθειά μου να δω πώς λέγονται αυτές οι μακρόστενες κολοκύθες, όταν έφτιαχνα το ποστ για τα ψωμάκια με κολοκύθα. Εμείς δεν ξέρω αν διαχωρίζουμε τις στρογγυλές από τις μακρόστενες. Εκείνες που θυμάμαι από παιδί να τις ξεχωρίζουν, είναι οι νεροκολοκύθες. Τις θυμάμαι από παιδί, που τις φτιάχναμε στη γειτονιά διακοσμητικές, τις κάναμε φωτιστικά, τις βάφαμε, αλλά δεν θυμάμαι να τις τρώγαμε αυτές τις συγκεκριμένες. Η μάνα μου, μου έλεγε ότι με αυτές τις νεροκολοκύθες, μάθαιναν τα παλιά χρόνια τα παιδιά μπάνιο, αφού λειτουργούσαν σαν σωσίβια, επειδή ήταν ελαφριές και γεμάτες αέρα.

Όπως σας έλεγα και στο ποστ με τα ψωμάκια, παλιά, δεν ήξερα τι να τις κάνω. Μου χάριζαν (και μου χαρίζουν ακόμα) κάθε χρόνο 1-2 από αυτές τις στενόμακρες κολοκύθες και δεν ήξερα τι να τις κάνω. Τώρα πια, μετά από τόσα χρόνια δοκιμών και ψαξίματος, έχω βρει πολλούς τρόπους να τις αξιοποιώ. Όπως για παράδειγμα σε ... παραμύθια :-)))

Χτες, ήταν η μέρα του Halloween και με την ευκαιρία αυτή, βάζω άλλη μια συνταγή, για να δούμε πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις κολοκύθες. Πολλοί λένε ότι δεν τις τρώνε και τις αποκλείουν εντελώς. Μην μένετε στις γνωστές συνταγές. Πειραματιστείτε και δοκιμάστε τις όπου και όπως μπορείτε να φανταστείτε! Treat or trick λοιπόν?


Κέικ με κολοκύθα και φουντούκια
Υλικά
350 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
4 αυγά
200 γρ. ζάχαρη
125 γρ. μαργαρίνη soft συν λίγο ακόμα για βουτύρωμα της φόρμας
250 γρ. πουρέ κολοκύθας*
50 γρ. φουντούκια χοντροτριμμένα
¼ κ. γ. κανέλλα
¼ κ. γ. μοσχοκάρυδο
3 κ. σ. λικέρ ούζου ή τεντούρας ή άλλο λικέρ/ποτό
προαιρετικά:
άχνη ζάχαρη

Εκτέλεση
Φτιάχνουμε τον πουρέ κολοκύθας:
Καθαρίζουμε και κόβουμε σε μεγάλους κύβους πορτοκαλί κολοκύθα. Ακόμα κι αν δεν βράσουμε μόνο την απαιτούμενη ποσότητα, βράζουμε όση κολοκύθα θέλουμε, χρησιμοποιούμε την ποσότητα που θέλουμε και την υπόλοιπη την αποθηκεύουμε στην κατάψυξη σε μερίδες των 200-250 γρ.
Βράζουμε την κολοκύθα για 10 λεπτά περίπου ή μέχρι να μαλακώσει.
Σουρώνουμε την κολοκύθα σε σουρωτήρι.
Λιώνουμε την κολοκύθα σε μπλέντερ ή με μίξερ χειρός.
Μετράμε 250 γρ. για τη συνταγή μας και τον υπόλοιπο πουρέ των αποθηκεύουμε σε πλαστικά ποτηράκια στην κατάψυξη, για επόμενες χρήσεις.

Φτιάχνουμε το κέικ:
Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 170 βαθμούς.
Βάζουμε όλα τα υλικά μέσα σε μπωλ και χτυπάμε με μίξερ για 5 λεπτά.
Βουτυρώνουμε μια φόρμα και ρίχνουμε μέσα το υλικό.
Ψήνουμε στους 170 για 40 λεπτά ή μέχρι να βγαίνει καθαρό ένα μαχαίρι.
Βγάζουμε το κέικ από το φούρνο, περιμένουμε 5 λεπτά, το βγάζουμε από τη φόρμα και το τοποθετούμε σε σχάρα να κρυώσει.
Πασπαλίζουμε αν θέλουμε με άχνη ζάχαρη.

Tip: αν δεν θέλετε φουντούκια, μπορείτε να τα παραλείψετε.

Μην "μαρτυρήσετε" ότι το κέικ σας έχει κολοκύθα σε όσους έχουν ενδοιασμούς να τη φάνε. Μπορεί να τους κοροϊδέψετε (το trick που λέγαμε ;-) ), αλλά μην ξεχνάτε ότι η πορτοκαλί κολοκύθα, είναι πλούσια σε β-καροτένιο, βιταμίνες, φυτικές ίνες, φώσφορο, μαγνήσιο, είναι ολιγοθερμιδική και πρέπει να επιδιώκουμε να την εντάσσουμε στη διατροφή μας.

Καλό μήνα σε όλους!

Άλλες συνταγές με κολοκύθα:
Γλυκιά κολοκυθόπιτα
Κολοκυθόσουπα

Κολοκυθόπιτα χωρίς φύλλο

Ψωμάκια με κολοκύθα και παπαρουνόσπορο

Ψωμί με πουρέ κολοκύθας, από το βιβλίο Ψωμιά και ζύμες

H Μανουσίνα, Η Martha Stewart και τα cup cakes

Φέτος, με τα παιχνιδάκια, τα κουίζ και τους διαγωνισμούς στα μπλογκς, έχω κερδίσει μερικά δωράκια. Με τόσα μπλογκς που είμαστε πια, όλοι έχουμε μεγάλη πιθανότητα κάποια στιγμή να κερδίσουμε. Στν αρχή της χρονιάς, κέρδισα μια φόρμα σε σχήμα καρδιάς από τη Λιζ. Μετά, ένα βιβλίο στην Πέννυ. Και τώρα τελευταία, το βιβλίο της Μάρθα Στιούαρτ από τη Μανουσίνα. Περιττό να σας πω πόσο έχω ενθουσιαστεί με το βιβλίο. Είναι ένα βιβλίο με πάρα πολλές συνταγές, ιδέες, προτάσεις. Το συνιστώ αν δεν το έχετε.

Ήμουν σε δίλημμα αν θα πρέπει να βάλω τη συνταγή, επειδή είναι μέσα στο βιβλίο, αλλά σκέφτομαι ότι έτσι κι αλλιώς, συνδύασα 2 συνταγές για να τη φτιάξω. Σε μερικές συνταγές, αναφέρονται υλικά που δεν βρίσκεις συχνά στην Ελλάδα ή στην επαρχία, όμως αυτό δεν πρέπει να πτοεί κανέναν, γιατί για όλα υπάρχει λύση και υποκατάστατο. Για παράδειγμα, αναφέρεται το cake flour, που εμείς δεν χρησιμοποιούμε, αλλά μπορεί κάποιος να το φτιάξει άνετα με αλεύρι για όλες τις χρήσεις και corn flour.

Ψάχνοντας τι να φτιάξω, κατέληξα σε μια απλή συνταγή που όλα τα υλικά είναι εύκολο να τα βρει κανείς. Βγαίνουν 18 cup cakes και ομολογώ, ότι είναι τα πιο αφράτα κεκάκια που έχω φάει ποτέ και παρόλο που τα έχω κάνει από το Σάββατο, ακόμα είναι αφράτα και μαλακά σαν φρέσκα.

Chocolate cup cakes
Υλικά για 18 κεκάκια
1 1/2 κούπες αλεύρι για όλες τις χρήσεις
3/4 κούπας κακάο
1 1/2 κούπα ζάχαρη
1 1/2 κ. γ. σόδα
3/4 κ. γ. μπέικιν πάουνερ
3/4 κ. γ. αλάτι
2 μεγάλα αυγά
3/4 κούπας ξινόγαλο*
3 κ. σ. σπορέλαιο
1 κ. γ. εκχύλισμα βανίλιας
3/4 κούπας ζεστό νερό

Για το στόλισμα*
170 γρ. ανάλατο βούτυρο σε θερμοκρασία δωματίου
2 κούπες άχνη ζάχαρη
1/4 κ. γ. εκχύλισμα βανίλιας

Εκτέλεση
Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 175 βαθμούς και στρώνουμε χαρτάκια σε ταψί για μάφινς.
Μέσα σε ένα μπωλ ανακατεύουμε το αλεύρι, κακάο, ζάχαρη, αλάτι, σόδα, μπέικιν πάουντερ.
Προσθέτουμε στο κέντρο τα αυγά, το ξινόγαλο, το λάδι, το εκχύλισμα και το νερό.
Χτυπάμε για μερικά λεπτά με το μίξερ, μέχρι να ενωθούν όλα τα υλικά. Το μίγμα θα είναι αρκετά αραιό. Μην σας ανησυχήσει.
Μοιράζουμε το μίγμα στα χαρτάκια και γεμίζουμε κατά τα 2/3. Βγαίνουν 18 κεκάκια, οπότε θα χρειαστεί να ξαναγεμίσετε το ταψί.
Ψήνουμε για 20 λεπτά, ενώ δοκιμάζουμε με ένα μαχαίρι ή σουβλάκι αν βγαίνει καθαρό.

Για το στόλισμα, χρησιμοποίησα ένα απλό frosting βανίλιας και όχι την βουτυρόκρεμα που πρότεινε, για μεγαλύτερη ευκολία.
Έτσι, έκανα τη μισή συνταγή από το frosting που έλεγε, γιατί οι 4 κούπες που έβγαινε, μου φάνηκαν πολλές. Οπότε...

Χτυπάμε το βούτυρο μέχρι να ασπρίσει για 2-3 λεπτά.
Προσθέτουμε τη ζάχαρη σε χαμηλή ταχύτητα, χτυπάμε για λίγα λεπτά και τέλος προσθέτουμε τη βανίλια.

Στολίζουμε με κορνέ τα κεκάκια αφού έχουν κρυώσει εντελώς. Φυλάμε στο ψυγείο και όταν θέλουμε να σερβίρουμε, τα βγάζουμε λίγο νωρίτερα για να έρθουν σε θερμοκρασία δωματίου. Μένουν φρέσκα για μέρες!

Tip:
Αν δεν έχετε ξινόγαλο, κάνετε το εξής: ανακατέψτε 3/4 κούπας γάλα, με 3/4 κ. σ. ξίδι ή λεμόνι και χρησιμοποιήστε το μετά από 5 λεπτά.

Το ποστ αφιερώνεται φυσικά στη Μανουσίνα για το καταπληκτικό βιβλίο που μου έστειλε! Μανουσίνα, ευχαριστώ!

Ψωμιά και ζύμες, 2η έκδοση

Εδώ και λίγες μέρες, το βιβλίο μου, που είχε εξαντληθεί από τον Αύγουστο, κυκλοφορεί και πάλι στη 2η έκδοσή του. Είναι γραφτό μου φαίνεται να συναντάω εμπόδια κάθε φορά που τυπώνεται βιβλίο μου. Την 1η φορά, ένα λάθος του βιβλιοδετείου πήγε την κυκλοφορία πίσω 1 μήνα. Τώρα, η απεργία των φορτηγών, το ίδιο.

Το περασμένο Σάββατο, τη μέρα που ήταν το camp, εδώ, είχαμε κανονίσει από το Μάρτιο να κάνουμε την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου.
Όταν κυκλοφόρησε, σκεφτόμασταν πότε θα ήταν η κατάλληλη μέρα για παρουσίαση. Θέλαμε να το συνδυάσουμε με κάτι συγκεκριμένο, που να δίνει έμφαση στο θέμα του βιβλίου ή τέλος πάντων να είναι μια ξεχωριστή μέρα. Κατά τη διάρκεια της αποκριάς, είχε κακοκαιρία. Στις 8 Μάρτη που ήταν η ημέρα της γυναίκας, ο εκδότης θα έλλειπε. Μετά, το Πάσχα ήταν πολύ νωρίς και είχε πια αρχίσει η νηστεία του Πάσχα, πράγμα που δεν ήταν και ό,τι καλύτερο για παρουσίαση βιβλίου με θέμα το φαγητό. Έτσι, ψάχνοντας ημερομηνίες, προτιμήσαμε να περιμένουμε λίγους μήνες, μέχρι τις 16 Οκτωβρίου που γιορτάζεται παγκόσμια η ημέρα διατροφής και ψωμιού. Όμως, οι φορτηγατζήδες είχαν άλλη γνώμη. Για να μην πολυλογώ, κάτι που η απεργία πήγε πιο πέρα το δέσιμο των βιβλίων και υπήρχε περίπτωση να μην τα έχουμε στην παρουσίαση, κάτι που δεν ήθελα να γίνουν όλα βιαστικά και με άγχος, κάτι που κι εγώ ήθελα να βρίσκομαι ανάμεσά σας τη μέρα του camp, αναβάλαμε την παρουσίαση για λίγες εβδομάδες αργότερα.
Με την ευκαιρία που βρεθήκαμε όλοι μαζί και με την ευκαιρία της κυκλοφορίας της 2ης έκδοσης, θα επαναλάβω αυτό που είπα και στο camp: το να βγάλει κάποιος ένα βιβλίο, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το να το διακινήσει σε όλη την Ελλάδα, είναι ακόμα πιο δύσκολη υπόθεση. Εδώ και καιρό, η Μαρία είχε γράψει ένα πολύ καλό άρθρο, στο οποίο έλεγε κάτι πολύ σημαντικό: υπάρχουν πολύ καλά βιβλία, που βγαίνουν τοπικά και δεν θα δουν ποτέ το φως της δημοσιότητας, δεν θα πάνε ποτέ σε πολλά χέρια, μένουν συνήθως μόνο στον τόπο που φτιάχτηκαν, ουσιαστικά επειδή είναι δύσκολη η διακίνησή τους λόγω χαμηλής ζήτησης κλπ. Τέλος, σας βεβαιώνω, πως αν πιστεύει κάποιος ότι με το να βγάλει ένα βιβλίο, θα γίνει πλούσιος, είναι βαθιά νυχτωμένος! Το μόνο που είναι σίγουρο, είναι ότι θα έχει κάνει κάτι, που το ήθελε πολύ! Και εκεί είναι όλος ο πλούτος!

Το Ψωμιά και ζύμες, εξαντλήθηκε τον Αύγουστο, όταν κάναμε τη μίνι παρουσίαση στην πλατεία Σολωμού. Ο κόσμος αγάπησε το βιβλίο, όπως έχει αγαπήσει και το μπλογκ. Η ευχή μου, να το αγαπήσει ο κόσμος όσο το αγάπησα κι εγώ καθώς γραφόταν, έπιασε. Το βιβλίο, δεν θα ήταν εδώ, αν δεν ήσασταν όλοι εσείς που αγαπήσατε πρώτα το μπλογκ μου και μετά το βιβλίο μου και σας ευχαριστώ γι΄αυτό.

Έτσι, το βιβλίο είναι πάλι εδώ στη 2η έκδοσή του. Μέχρι να διανεμηθεί σε όλη την Ελλάδα, όποιος επιθυμεί να το πάρει, μπορεί να το παραγγέλνει σε μένα, στέλνοντας όνομα και διεύθυνση στο email μου,

,
ή στο Έντυπο (τηλ. 2695042215). Η τιμή είναι 20 ευρώ και το Έντυπο δεν χρεώνει τα ταχυδρομικά έξοδα, αρκεί να αποστέλλεται με ΕΛΤΑ.

Τέλος, να σας πω κι ένα νέο, μια και το ανακοίνωσα και στο camp. Ή μάλλον δύο νέα :-) Το πρώτο είναι ότι τέλος Νοέμβρη, το πολύ αρχές Δεκέμβρη, θα κάνουμε εδώ στο νησί την παρουσίαση του βιβλίου και φυσικά είστε όλοι καλεσμένοι! Μέχρι τότε όμως θα τα ξαναπούμε γι' αυτό. Το άλλο νέο είναι ότι...μαγειρεύω 2ο βιβλίο. Δεν θα πω όμως τίποτα άλλο γι΄αυτό, για να κάνουμε κουίζ με δωράκι όταν έρθει η ώρα, με θέμα το νέο βιβλίο.

Καλή εβδομάδα εύχομαι σε όλους!

Παστελάκια με αμύγδαλο. Το κέρασμα στο camp

Όταν έχει ήδη κάποιος επισκεφτεί τη Ζάκυνθο, ξέρει πολύ καλά, ότι το παστέλι είναι ένα από τα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα, που μπορείς να το βρεις όλες τις εποχές. Δεν λείπει ποτέ από τα πανηγύρια, το φτιάχνουν σκληρό ή μαλακό και σίγουρα είναι ένα από καλούδια που οι επισκέπτες έχουν μαζί στις αποσκευές τους, φεύγοντας από το νησί. Θα το βρείτε στα μαγαζιά που είναι πρατήρια των εργαστηρίων παστελιού και μαντολάτου, αλλά θα το βρείτε και σε κείνα τα υπαίθρια μαγαζάκια απέναντι από τον Άγιο, που το φτιάχνουν και το πουλάνε μαλακό και κουλουριαστό, με αμύγδαλο ή χωρίς. Μπορεί τα καλής ποιότητας παστέλια να βρίσκονται στα μαγαζιά (υποτίθεται), αλλά εγώ, πεθαίνω για κείνα τα μαλακά, κουλουριαστά παστέλια και δεν υπάρχει περίπτωση να βρεθώ σε πανηγύρι, χωρίς να αγοράσω ένα...

Στο camp, δεν ήθελα να πάω με ένα μόνο κέρασμα. Ήθελα το κέρασμά μου να αντιπροσωπεύει το βιβλίο μου, την αγαπημένη μου σοκολάτα, αλλά και το νησί. Έτσι, τα κεράσματα ήταν τα εξής:

Ψωμί γεμιστό με φουντούκι (για να παινέσω το σπίτι μου, δηλαδή το βιβλίο μου που ξανακυκλοφορεί στη 2η εκδοσή του).

Chocolate soft cookies με φυστικοβούτυρο, κάτι σοκολατένιο δηλαδή, για τους chocoholics

Και παστελάκια αμυγδάλου για να αντιπροσωπεύω το νησί.

Η ιδέα μου ήρθε μόλις το προηγούμενο βράδυ. Όταν κάνεις όμως πολλά πράγματα μαζί και ειδικά όταν κάνεις κάτι για να το πας κάπου, ε, τότε δεν θα γίνει καλό (ακούς Ξανθή;). Στην 1η δόση μπισκότα, κόντεψα να τετραγωνίσω τον κύκλο, όπως ο Δύσπιστος πριν λίγες μέρες. Δεν με πείραξε όμως πολύ, γιατί θα πήγαινα και μπισκότα στην κόρη μου. Τη 2η δόση την πρόσεξα και έγινε μια χαρά.
Το σουσάμι από το παστέλι, κόντεψα να το κάψω, γιατί έκανα κάτι άλλο. Έτοιμη ήμουν να το πετάξω και να πάρω άλλο, αλλά έσωσα την κατάσταση... Ουφ!
Το ψωμί δεν έπαθε τίποτα. Πάλι καλά!

Έφτιαξα τα παστελάκια με ό,τι είχα στο σπίτι. Έλεγα να τα κάνω σκέτα, αλλά τελικά πρόσθεσα και λίγο αμύγδαλο καβουρντισμένο που είχα. Αν τα φτιάξετε κι εσείς, βάλτε παραπάνω μυγδαλάκι αν σας αρέσει. Αν δεν σας αρέσει, μην το βάλετε καθόλου. Τυλίξτε τα με σελοφάν ένα-ένα, ή κλείστε τα σε κουτί μεταλλικό, για να προστατευτούν από την υγρασία. Μπορείτε ακόμα να μην καβουρντίσετε το σουσάμι. Έχω την εντύπωση, ότι εκείνα τα μαλακά κουλουριαστά παστέλια, έχουν το σουσάμι ακαβούρντιστο. Αυτές τις μέρες, θα πειραματιστώ να φτιάξω τέτοιο μαλακό παστέλι και θα σας πω τα νεότερα του πειράματος.

Παστελάκια με αμύγδαλο
Υλικά
280 γρ. σουσάμι
300 γρ. μέλι
1/2 κ. γ. κανέλλα
50 γρ. αμύγδαλα καβουρντισμένα και χοντροκοπανισμένα
2 κ. σ. λικέρ τεντούρα (αν δεν έχετε, δεν πειράζει)

Εκτέλεση
Βάζουμε το σουσάμι σε αντικολλητικό τηγάνι, σε μέτρα φωτιά και το καβουρντίσουμε για λίγα λεπτά, γυρίζοντάς το με ξύλινη κουτάλα. Όταν λέμε καβουρντίζουμε, εννοούμε να πάρει εκείνο το χρυσαφί, ηλιοκαμένο χρώμα που παίρνει κανείς κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο της Ζακύνθου και ουχί το παραλίγο-να-το-κάψω-λόγω-του-fb χρώμα. Προσοχή, γιατί το σουσάμι αρπάζει εύκολα.
Όταν γίνει χρυσαφί, ρίχνουμε το μέλι και αφήνουμε να βράσει για 3-4 λεπτά. Παράλληλα ρίχνουμε την κανέλλα και τα αμύγδαλα. Το μίγμα, θα καταλάβετε ότι είναι έτοιμο, αν, ρίχνοντας λίγο από αυτό σε ένα ποτήρι με νερό στερεοποιείται. Για τους έχοντες ειδικά θερμόμετρα για υψηλές θερμοκρασίες, το μίγμα πρέπει να φτάσει τους 120 βαθμούς Κελσίου (τσσσσσσσσσσσσσσσσ...όχι παίζουμε).
Αφού έχει γίνει το μίγμα, αποσύρουμε από τη φωτιά και ρίχνουμε την τεντούρα. Αν δεν έχετε, δεν πειράζει. Κανείς δεν θα σας μαλώσει!

Αφήνουμε λίγο να πέσει η θερμοκρασία του, μέχρι να στρώσουμε μια λαδόκολλα σε ρηχό παραλληλόγραμμο ταψί. Μην σας ανησυχεί αν θα φτάσει το μίγμα για όλο το ταψί. Αρκεί να είναι παραλληλόγραμμο και όχι πολύ μικρό.

Στρώνουμε λαδόκολλα σε όλο το μήκος του ταψιού και τη λαδώνουμε ελαφρώς.
Ρίχνουμε το μίγμα, αρχίζοντας από την άκρη προς το κέντρο. Αν το ταψί σας είναι το μεγάλο του φούρνου, θα φτάσει το υλικό περίπου μέχρι τη μέση του ταψιού.

Γυρίσουμε τη λαδόκολλα που έχει μείνει χωρίς υλικό, πάνω από το παστέλι.
Με ένα μικρό πλάστη, ή ακόμα και με το χέρι μας, πατικώνουμε το παστέλι να είναι ίσιο σε πάχος παντού. Διορθώνουμε τις άκρες να είναι ισομεγέθεις. Αν δεν γυρίσετε τη λαδόκολλα, λαδώστε ελαφρώς τον πλάστη γιατί αλλιώς κολλάει το ζεστό παστέλι.

Αφήνουμε να κρυώσει λίγο ακόμα, αλλά όχι να κρυώσει εντελώς.

Με ένα μαχαίρι, χαράζουμε σε βάθος το παστέλι σε μικρά κομμάτια ή στο μέγεθος που θέλουμε. Βυθίζουμε κάθε φορά το μαχαίρι σε ποτήρι με νερό, για να μην κολλάει. Αφήνουμε το παστέλι να κρυώσει έτσι όπως είναι χαραγμένο.

Όταν κρυώσει, κόβουμε το παστέλι στα κομμάτια που το χαράξαμε. Φυλάμε σε κουτί που κλείνει ή τυλίγουμε με σελοφάν.

Tip:
τα αμύγδαλα ήταν λίγα, αλλά τη στιγμή που μου την έδωσε να τα φτιάξω για το καμπ, δεν είχα άλλα. Μπορείτε να προσθέσετε περισσότερα και να είναι πολύ χοντροκομμένα.

Το παστέλι θα σκληραίνει καθώς θα κρυώνει.

Οκ. Για να δω χεράκια τώρα. Πόσοι από σας πρόλαβαν να δοκιμάσουν παστελάκι στο καμπ;